Wraz z rosnącą popularnością zakupów online i dynamicznym rozwojem rynku e-commerce, Unia Europejska wprowadza nowe regulacje mające na celu zwiększenie poziomu ochrony konsumentów i zapewnienie wysokich standardów bezpieczeństwa produktów. General Product Safety Regulation (GPSR) to odpowiedź na wyzwania związane ze sprzedażą towarów nieżywnościowych w zróżnicowanym i coraz bardziej cyfrowym środowisku handlu. Nowe przepisy, które zaczną obowiązywać 13 grudnia 2024 roku, znacząco wpłyną na funkcjonowanie sklepów internetowych oraz sprzedawców działających na platformach typu marketplace.
Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność weryfikacji asortymentu, aktualizacji opisów produktów, dostosowania dokumentacji technicznej oraz wprowadzenia wewnętrznych procedur monitorowania i reagowania na potencjalne zagrożenia. W niniejszym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest GPSR, jakie obowiązki nakłada na sprzedawców i jakie działania należy podjąć, aby działać zgodnie z nowym rozporządzeniem i uniknąć ryzyka sankcji lub blokad produktowych.
Z wpisu dowiesz się:
- Pojęcia związane z GPSR?
- Jakie wymagania należy spełnić pod GPSR?
Co to jest General Product Safety Regulation?
General Product Safety Regulation (GPSR) to nowe rozporządzenie Unii Europejskiej, które zastępuje wcześniejszą dyrektywę o ogólnym bezpieczeństwie produktów (General Product Safety Directive – GPSD). W odróżnieniu od poprzednich przepisów, które obowiązywały jako dyrektywa i wymagały implementacji w prawie krajowym każdego państwa członkowskiego, GPSR obowiązuje bezpośrednio we wszystkich krajach Unii Europejskiej od 13 grudnia 2024 roku. Jego celem jest zwiększenie bezpieczeństwa produktów nieżywnościowych dostępnych na rynku unijnym, zarówno w sprzedaży tradycyjnej, jak i internetowej.
Nowe rozporządzenie w sposób kompleksowy reguluje odpowiedzialność wszystkich uczestników łańcucha dostaw, niezależnie od tego, czy są oni producentami, importerami, dystrybutorami czy sprzedawcami detalicznymi. Kluczowym założeniem GPSR jest to, że każdy produkt oferowany konsumentowi w UE musi być bezpieczny, a także że konsument ma mieć łatwy dostęp do informacji o jego pochodzeniu, przeznaczeniu i możliwych zagrożeniach.
GPSR wprowadza również szereg rozwiązań dostosowanych do specyfiki nowoczesnego handlu elektronicznego. Uwzględnia fakt, że coraz więcej transakcji odbywa się przez platformy internetowe, takie jak Amazon, Allegro, eBay czy Kaufland Global Marketplace. W tym kontekście GPSR nakłada obowiązki nie tylko na sprzedawców, ale także na same platformy e-commerce, które również będą odpowiadać za zapewnienie zgodności produktów oferowanych przez użytkowników z unijnymi standardami bezpieczeństwa.
Rozporządzenie obejmuje produkty nieżywnościowe, w tym zabawki, elektronikę, odzież, meble, kosmetyki i akcesoria domowe. Dotyczy zarówno towarów nowych, jak i używanych czy odnowionych. Kluczowym elementem GPSR jest również wprowadzenie wymogu, aby każdy produkt posiadał tzw. podmiot odpowiedzialny na terenie Unii Europejskiej – czyli osobę lub firmę, która ponosi odpowiedzialność za zgodność produktu z przepisami i współpracę z organami nadzoru rynku.
W praktyce GPSR znacząco podnosi standardy bezpieczeństwa w e-commerce i wymusza na sprzedawcach lepsze przygotowanie w zakresie dokumentacji, oznakowania produktów, obsługi klienta oraz monitorowania ryzyka. Wraz z rosnącymi oczekiwaniami konsumentów i intensywnym rozwojem rynku online, nowe przepisy mają przyczynić się do większej przejrzystości, zaufania i odpowiedzialności w całym ekosystemie sprzedaży internetowej.
Jakie są kluczowe zmiany związane z GPSR
Wprowadzenie General Product Safety Regulation (GPSR) oznacza istotne zmiany dla wszystkich podmiotów działających na rynku sprzedaży produktów nieżywnościowych w Unii Europejskiej. Nowe regulacje nie tylko aktualizują dotychczasowe przepisy, ale przede wszystkim dostosowują je do realiów współczesnego e-commerce. Zmiany wprowadzane przez GPSR mają na celu zwiększenie odpowiedzialności przedsiębiorców, poprawę nadzoru rynku oraz zapewnienie konsumentom lepszej ochrony i dostępu do rzetelnych informacji o oferowanych produktach.
Obowiązek wyznaczenia podmiotu odpowiedzialnego za produkt
Jedną z najbardziej znaczących zmian wprowadzonych przez GPSR jest obowiązek wyznaczenia tzw. podmiotu odpowiedzialnego (Responsible Person) za każdy produkt wprowadzany na rynek Unii Europejskiej. Dotyczy to szczególnie produktów pochodzących spoza UE. W praktyce oznacza to, że każdy towar musi mieć wskazaną osobę lub firmę, która będzie pełniła funkcję formalnego reprezentanta w UE, odpowiadającego za zgodność produktu z przepisami oraz za współpracę z organami nadzoru rynku.
Podmiot odpowiedzialny musi być jasno określony i widoczny dla konsumenta. Dane kontaktowe powinny znaleźć się bezpośrednio na produkcie, jego opakowaniu, etykiecie lub w opisie oferty w sklepie internetowym czy na platformie sprzedażowej. Brak wskazania takiego podmiotu może skutkować wycofaniem produktu z rynku, karami finansowymi, a także ograniczeniem widoczności ofert na platformach takich jak Amazon czy Kaufland.
Wzmocnienie odpowiedzialności sprzedawców i dystrybutorów
Nowe przepisy znacząco rozszerzają zakres obowiązków, jakie spoczywają na sprzedawcach i dystrybutorach. Każdy przedsiębiorca, zanim wprowadzi produkt do sprzedaży, będzie zobowiązany do weryfikacji, czy spełnia on wszystkie obowiązujące wymogi bezpieczeństwa. Obejmuje to między innymi sprawdzenie, czy produkt posiada odpowiednie certyfikaty, instrukcje obsługi, ostrzeżenia oraz oznaczenie zgodności z unijnymi normami, takimi jak oznaczenie CE.
Sprzedawca nie będzie mógł opierać się wyłącznie na deklaracjach producenta. Będzie musiał aktywnie ocenić ryzyko, jakie może stwarzać produkt, i w razie potrzeby zareagować. Jeśli zostanie wykryte zagrożenie, przedsiębiorca ma obowiązek podjąć szybkie działania naprawcze, w tym wycofanie produktu z rynku lub poinformowanie klientów o możliwym niebezpieczeństwie. Wprowadzenie tych przepisów oznacza konieczność ścisłej kontroli jakości i zgodności produktów na każdym etapie sprzedaży.
Rozszerzone obowiązki informacyjne
Kolejnym kluczowym elementem GPSR jest wprowadzenie rozszerzonych obowiązków informacyjnych wobec konsumentów. Sprzedawcy internetowi oraz platformy e-commerce będą musieli zapewnić dostępność precyzyjnych, rzetelnych i łatwych do zrozumienia informacji o produktach. Informacje te powinny obejmować m.in. dane producenta, kraj pochodzenia, instrukcje obsługi, ostrzeżenia dotyczące użytkowania oraz wszelkie znane zagrożenia związane z produktem.
Zgodnie z artykułem 19 GPSR, wszystkie te informacje muszą być przedstawione w sposób zrozumiały, jednoznaczny i łatwo dostępny dla konsumenta przed dokonaniem zakupu. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować uznaniem produktu za niezgodny z prawem i jego usunięciem ze sprzedaży. W kontekście e-commerce oznacza to konieczność aktualizacji opisów produktów, systemów informacyjnych oraz procedur obsługi klienta.
Wprowadzenie GPSR podnosi standardy komunikacji w sprzedaży online, zmuszając przedsiębiorców do większej przejrzystości i odpowiedzialności. To z kolei może wpłynąć na wzrost zaufania konsumentów do sklepów internetowych, które zapewniają pełną i zgodną z przepisami informację o swojej ofercie.
Jakie kroki należy podjąć przez sprzedawców
Wprowadzenie rozporządzenia General Product Safety Regulation (GPSR) nakłada na przedsiębiorców działających w e-commerce szereg nowych obowiązków, które wymagają zarówno przeglądu obecnych procedur, jak i wdrożenia dodatkowych działań zabezpieczających. Sprzedawcy, którzy chcą kontynuować działalność w zgodzie z unijnym prawem po 13 grudnia 2024 roku, powinni odpowiednio wcześnie przygotować się do nadchodzących zmian. Dostosowanie się do GPSR to nie tylko wymóg prawny, ale także szansa na zwiększenie wiarygodności firmy i zbudowanie zaufania klientów poprzez oferowanie w pełni bezpiecznych produktów.
Weryfikacja zgodności produktów
Podstawowym krokiem, jaki powinni podjąć sprzedawcy, jest kompleksowa weryfikacja zgodności wszystkich oferowanych produktów z wymaganiami bezpieczeństwa GPSR. Oznacza to konieczność sprawdzenia, czy produkty spełniają odpowiednie normy unijne, posiadają oznaczenia takie jak CE, a także czy zostały wyposażone w wymaganą dokumentację techniczną, deklaracje zgodności i instrukcje obsługi. W przypadku produktów importowanych spoza Unii Europejskiej należy upewnić się, że wskazany został podmiot odpowiedzialny w UE, który będzie odpowiadał za bezpieczeństwo danego towaru.
Sprzedawcy muszą również zweryfikować etykietowanie i oznaczenia, aby upewnić się, że są one zgodne z przepisami i jednoznacznie informują konsumenta o przeznaczeniu produktu, możliwych zagrożeniach i sposobie bezpiecznego użytkowania. Weryfikacja powinna obejmować nie tylko nowe produkty, ale również te, które już znajdują się w ofercie sklepu internetowego lub na platformie typu marketplace.
Udostępnienie informacji dotyczących bezpieczeństwa
Kolejnym istotnym obowiązkiem wynikającym z GPSR jest zapewnienie pełnej i przejrzystej informacji o bezpieczeństwie produktu, która musi być łatwo dostępna dla konsumenta jeszcze przed dokonaniem zakupu. Oznacza to konieczność aktualizacji kart produktowych, opisów i materiałów informacyjnych w sklepie internetowym lub na platformie sprzedażowej. Klient powinien móc bez problemu znaleźć dane dotyczące producenta lub odpowiedzialnego podmiotu, instrukcję użytkowania, ostrzeżenia oraz wszystkie inne informacje istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa.
Sprzedawcy powinni również zadbać o to, aby informacje te były prezentowane w sposób jasny i zrozumiały, niezależnie od poziomu wiedzy technicznej użytkownika. To istotny element zgodności z przepisami GPSR, który jednocześnie zwiększa zaufanie konsumenta do marki i wpływa na pozytywny wizerunek firmy.
Monitorowanie i reagowanie na opinie klientów
W myśl nowego rozporządzenia, sprzedawcy mają także obowiązek prowadzenia aktywnego nadzoru nad bezpieczeństwem oferowanych produktów po ich wprowadzeniu na rynek. Jednym z narzędzi realizacji tego obowiązku jest regularne monitorowanie opinii, komentarzy i zgłoszeń od klientów, które mogą wskazywać na potencjalne ryzyko związane z użytkowaniem produktu. Należy wprowadzić wewnętrzne procedury umożliwiające szybką identyfikację problemów i reagowanie na nie – zarówno poprzez kontakt z producentem, jak i bezpośrednie działania naprawcze, takie jak aktualizacja instrukcji, ostrzeżeń lub nawet wycofanie produktu z oferty.
W sytuacji wykrycia realnego zagrożenia, przedsiębiorca zobowiązany jest do poinformowania organów nadzoru rynku oraz konsumentów. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi. Dlatego stała analiza opinii i zachowań klientów staje się nieodłącznym elementem działalności każdego odpowiedzialnego sprzedawcy.
Przygotowanie na dodatkowe koszty operacyjne
Dostosowanie się do wymagań GPSR wiąże się również z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów operacyjnych, które warto uwzględnić w planowaniu budżetu firmy. Przedsiębiorcy powinni liczyć się z kosztami związanymi z testowaniem produktów, tłumaczeniem dokumentacji technicznej, aktualizacją instrukcji obsługi i etykiet, a także ze współpracą z podmiotem odpowiedzialnym w UE w przypadku produktów importowanych spoza Wspólnoty.
Wdrożenie odpowiednich procedur monitorowania rynku oraz systemów reagowania na ryzyko również może generować dodatkowe wydatki, zwłaszcza w przypadku sklepów o szerokim asortymencie. Warto jednak potraktować te inwestycje jako element budowania długoterminowej stabilności i bezpieczeństwa operacyjnego, który przełoży się na wyższą jakość obsługi klienta i mniejsze ryzyko strat wynikających z niezgodności z prawem.
Podsumowując, przedsiębiorcy prowadzący sprzedaż internetową powinni jak najszybciej podjąć konkretne działania przygotowawcze, aby z dniem 13 grudnia 2024 roku spełniać wszystkie wymogi rozporządzenia GPSR i zapewnić swoim klientom pełne bezpieczeństwo oraz transparentność oferty.
Podsumowanie
Wprowadzenie rozporządzenia General Product Safety Regulation (GPSR) stanowi przełomowy moment dla branży e-commerce w Unii Europejskiej. Nowe przepisy to odpowiedź na dynamicznie rozwijający się rynek sprzedaży internetowej, który wymaga nowoczesnych i spójnych standardów bezpieczeństwa produktów nieżywnościowych. Regulacja ta ma na celu nie tylko zwiększenie ochrony konsumentów, ale również ujednolicenie obowiązków producentów, importerów, dystrybutorów i sprzedawców detalicznych w całej Wspólnocie.
Dla przedsiębiorców prowadzących sklepy internetowe lub sprzedających na platformach takich jak Amazon, Allegro, eBay, Kaufland Global Marketplace czy Cdiscount, oznacza to konieczność dostosowania się do bardziej rygorystycznych zasad. Szczególnie istotne jest wskazanie podmiotu odpowiedzialnego za produkt, weryfikacja zgodności z normami UE, aktualizacja dokumentacji i informacji produktowych, a także monitorowanie rynku oraz opinii klientów w celu wykrywania potencjalnych zagrożeń.
Choć nowe przepisy niosą ze sobą dodatkowe obowiązki i mogą wiązać się z koniecznością poniesienia kosztów operacyjnych, to jednocześnie stanowią szansę na poprawę jakości oferty, umocnienie pozycji konkurencyjnej oraz zbudowanie zaufania klientów. Przestrzeganie wymogów GPSR będzie nie tylko wyrazem odpowiedzialności wobec konsumentów, ale także elementem profesjonalnego podejścia do sprzedaży na rynku unijnym.
Zbliżająca się data wejścia w życie rozporządzenia – 13 grudnia 2024 roku – powinna być dla każdego sprzedawcy sygnałem do natychmiastowego działania. Tylko dobrze przygotowane firmy będą mogły bez przeszkód kontynuować działalność, unikając ryzyka kar finansowych, blokad produktów na platformach i utraty reputacji. GPSR to nie tylko regulacja prawna, ale również nowy standard jakości w handlu elektronicznym, do którego warto dostosować się jak najszybciej.
Pytanie i odpowiedź
Sekcja pytań i odpowiedzi pozwala lepiej zrozumieć istotę zmian, jakie niesie za sobą rozporządzenie General Product Safety Regulation (GPSR), a także rozwiewa najczęstsze wątpliwości przedsiębiorców działających w branży e-commerce. Nowe przepisy wpływają zarówno na sposób organizacji sprzedaży internetowej, jak i na odpowiedzialność firm wobec konsumentów oraz instytucji nadzorujących rynek.
Co to jest GPSR?
GPSR, czyli General Product Safety Regulation, to nowe, bezpośrednio obowiązujące rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, które wchodzi w życie 13 grudnia 2024 roku. Jego głównym celem jest zapewnienie, że wszystkie produkty nieżywnościowe oferowane konsumentom na rynku unijnym są bezpieczne, a także że klienci otrzymują rzetelne i przejrzyste informacje przed dokonaniem zakupu. GPSR zastępuje wcześniejszą dyrektywę GPSD, wprowadzając szereg nowych obowiązków oraz dostosowując przepisy do rzeczywistości cyfrowej i dynamicznego rozwoju e-commerce.
Kogo dotyczy dyrektywa GPSR?
Rozporządzenie GPSR dotyczy wszystkich uczestników łańcucha dostaw, którzy wprowadzają do obrotu produkty nieżywnościowe przeznaczone dla konsumentów na terenie Unii Europejskiej. Oznacza to, że nowe przepisy obejmują producentów, importerów, dystrybutorów oraz sprzedawców detalicznych – niezależnie od tego, czy działają w sprzedaży stacjonarnej, czy internetowej. GPSR obejmuje również sprzedawców działających na platformach e-commerce, takich jak Amazon, Allegro, eBay czy Kaufland. Obowiązki wynikające z rozporządzenia mają charakter powszechny i dotyczą zarówno dużych, międzynarodowych firm, jak i małych sklepów internetowych, które oferują produkty pochodzące z krajów spoza UE.
Co to jest GPSR na Allegro?
GPSR na Allegro odnosi się do obowiązku dostosowania się sprzedawców działających na tej platformie do wymogów określonych w rozporządzeniu General Product Safety Regulation. W praktyce oznacza to, że każda oferta produktowa wystawiana na Allegro musi zawierać komplet wymaganych informacji, takich jak dane producenta, oznaczenia dotyczące bezpieczeństwa, instrukcje użytkowania oraz dane kontaktowe odpowiedzialnego podmiotu w UE, jeśli produkt pochodzi spoza wspólnoty. Platforma Allegro jako podmiot pośredniczący w sprzedaży również będzie zobowiązana do monitorowania ofert pod kątem zgodności z GPSR i może podejmować działania wobec ofert niezgodnych z przepisami. Dla sprzedawców oznacza to konieczność aktualizacji treści ofert oraz zadbania o dokumentację techniczną i zgodność produktów z przepisami unijnymi.
Jakie są przykłady GPSR?
Przykładami zastosowania GPSR są sytuacje, w których produkty nieżywnościowe muszą spełniać określone wymogi bezpieczeństwa, zanim zostaną dopuszczone do obrotu. Dotyczy to między innymi zabawek dla dzieci, które muszą posiadać oznaczenie CE oraz instrukcje dotyczące bezpiecznego użytkowania, a także elektroniki użytkowej, która musi spełniać normy elektromagnetyczne i mieć jasne informacje o ryzykach związanych z użytkowaniem. Do kategorii objętych GPSR należą również meble, odzież i tekstylia, kosmetyki, akcesoria domowe, a nawet produkty odnowione i używane, jeśli są oferowane konsumentom w ramach sprzedaży detalicznej. W każdym z tych przypadków przedsiębiorca odpowiada za zapewnienie zgodności produktu z wymogami GPSR i udostępnienie konsumentowi wszystkich niezbędnych informacji jeszcze przed dokonaniem zakupu.
